Lewis Carroll, autor „Alicji w Krainie Czarów”, wykładowca matematyki na uniwersytecie w Oksfordzie, był także wielbicielem wszelkich gier i zabaw słownych, jak również tzw. matematyki rekreacyjnej. Między innymi wymyślał zagadki matematyczne, literackie i logiczne, nowe odmiany gier karcianych i stolikowych (np. krokietowe zamki, okrągły bilard, grę Lanrick toczącą się na szachownicy). Dziś przedstawimy zabawę, którą zatytułował „Dublety” (ang. doublets).
Dublety przypominają zadanie szaradziarskie znane nad Wisłą jako metamorfoza. W czasach Carrolla dublety stały się bardzo popularną grą słowną, którą nazywano także „golfem wyrazowym” albo „drabinkami słów”.
Zadanie dubletowe polega na tym, aby przekształcić podane słowo wyjściowe w słowo końcowe, w każdym kroku zmieniając tylko jedną literę (w wersji podstawowej bez anagramowania). Ponadto:
pierwszy i ostatni wyraz muszą mieć taką samą liczbę liter;
powinien je łączyć jakiś związek znaczeniowy;
w żadnym miejscu nie powinny mieć tej samej litery;
tym lepsze rozwiązanie, im mniejsza liczba kroków (wyrazów pośrednich).
Idealnym rozwiązaniem (doskonałym) nazywano takie, które ma tyle kroków, ile liter liczy każde ze słów, na przykład: LATO – LATA, LADA, WADA – WODA. Jeśli znalezienie takiego łańcucha jest niemożliwe, wygrywa ten, kto poda łańcuch najkrótszy. Dopuszcza się wszelkie wyrazy, nie tylko rzeczowniki w mianowniku. Na ilustracjach przedstawiliśmy pochodzący od Lewisa Carrolla przykład, jak przekształcić małpę (APE) w człowieka (MAN). Drugi przykład, z rozwiązaniem doskonałym, to propozycja spędzenia LATA nad WODĄ.
A my zapraszamy Państwa do zabawy w dublety i zaproponowanie dubletów, dzięki którym KOT stanie się LWEM, a następnie odbycie spaceru z KINA do CYRKU. Nam udało się uzyskać odpowiednio wynik 4 i 7, przy czym w łańcuchu KINO – CYRK użyliśmy jednej nazwy własnej (miasto w Ameryce Pn.).
Opisaną wyżej zabawę w dublety oraz wiele innych gier i łamigłówek Lewisa Carrolla można znaleźć w książce Martina Gardnera „Wszechświat w chusteczce”. Jeszcze do niej niejednokrotnie wrócimy. Pozdrawiamy i życzymy miłego główkowania!